Fırat Üniversitesi Fen Fakültesi Fizik Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Fahrettin Yakuphanoğlu, termoelektrik jeneratörlerin verimliliğini ölçen cihaz ve yazılımdan oluşan bir sistem geliştirdi. Yakuphanoğlu, bu çalışmayı üniversite‑sanayi iş birliği kapsamında Fırat Üniversitesi ve Fırat Teknokent çatısı altında kurduğu şirket aracılığıyla yürüttü.

Yakuphanoğlu, yaklaşık iki yıl önce yürüttüğü AR‑GE çalışmaları sonucunda cep telefonları ve işlemcilerin soğutulması, laboratuvarlardaki PCR cihazları, hassas aşı ve ilaçların muhafazası ile derin uzay araçlarının kesintisiz güç üretimi gibi alanlarda kullanılan termoelektrik jeneratör üretmişti. Bu jeneratör, ısı enerjisini doğrudan elektrik enerjisine dönüştürerek hassas soğutma ve ısıtma işlemlerini gerçekleştiriyor.

Jeneratörün verimliliğini ölçmek amacıyla yaklaşık bir yıl süren çalışmalar sonucunda “Termoelektrik Power Analiz Sistemi” adını verdikleri cihaz ve yazılımı geliştirdiler. Yakuphanoğlu, bu sistemin termoelektrik modülün bütün elektriksel özelliklerini otomatik olarak analiz edebildiğini ve performansını belirleyebildiğini belirtti.

Sistemin geliştirilmesinde yerli ve milli bir ölçüm cihazına ihtiyaç duyulduğunu vurgulayan Yakuphanoğlu, “Bu amaçla bunu Türkiye’de ilk olarak yerli üretelim dedik. Amacımız fikri, yüksek teknoloji ürününe dönüştürmekti.” ifadelerini kullandı. Geliştirilen sistem, şu anda dünyanın farklı ülkelerine ihraç edildi ve bilim insanları tarafından kullanılmaktadır.

Yakuphanoğlu, termoelektrik jeneratörlerin cep telefonları ve işlemcilerin soğutulması, laboratuvar PCR cihazları, tıp dünyasında hassas aşı ve ilaçların muhafazası ve derin uzay araçlarının kesintisiz güç üretimi gibi kritik alanlarda kullanıldığını yineledi. Geliştirdikleri sistemin Türkiye’de bu alanda yapılacak çalışmalara öncülük edeceğini ve yeni termoelektrik jeneratörlerin üretilmesine olanak sağlayacağını ifade etti.

Prof. Dr. Yakuphanoğlu, bugüne kadar 40’ın üzerinde teknolojik ürün geliştirdiğini ve bu ürünlere altyapı sağlayan çok sayıda bilimsel makale yazdığını söyledi. Ekim ayında Stanford Üniversitesi ve Elsevier tarafından hazırlanan “Dünyanın En Etkili Bilim İnsanları Listesi”nde yüzde 2’lik dilimde yer aldığını ve bu durumun kendisini daha fazla araştırma yapmaya motive ettiğini ekledi.